Ge­çen haf­ta 657 sa­yı­lı ya­sa­nın 4/c mad­de­si­ni ir­de­le­ye­rek baş­la­dı­ğı­mız Hu­kuk Kö­şe­si ma­ra­to­nu­mu­za bu haf­ta­da çok önem­li bir ko­nu ile de­vam ede­ce­ğiz. Tra­fik Ka­za­la­rı ve Taz­mi­nat­lar. Ba­na bu ko­nu ile il­gi­li me­rak et­tik­le­ri­ni­zi av.ah­met­ca­nug@ya­ho­o.com.tr ad­re­sin­den ile­te­bi­lir­si­niz.  Ge­çen haf­ta in­ce­le­di­ği­miz 4/c ile il­gi­li gön­der­miş ol­du­ğu­nuz so­ru­la­rın ya­nıt­la­rı­nı aşa­ğı­da bu­la­bi­lir­si­niz. 
 Tür­ki­ye`de son 10 yıl­da mey­da­na ge­len tra­fik ka­za­la­rın­da 50 bin­den faz­la ki­şi öl­dü, 1 mil­yo­nun üze­rin­de ki­şi ya­ra­lan­dı ya da sa­kat kal­dı. ``2009 yı­lı Tra­fik Fa­ali­yet ra­po­ru`nda yer alan ve­ri­le­re gö­re, Tür­ki­ye`de tra­fik ka­za­la­rın­da­ki ölüm­ler, ``ölüm ne­den­le­ri`` ara­sın­da üçün­cü sı­ra­da yer alı­yor. Dün­ya­da da her yıl 1 mil­yon 250 bi­nin üze­rin­de in­san, tra­fik ka­za­la­rın­da ölü­yor.
Tür­ki­ye`de son 10 yıl­da tra­fik ka­za­la­rı yüz­de 95 ar­tar­ken, ölüm­lü  ka­za sa­yı­sın­da yüz­de 31 azal­ma ger­çek­leş­ti. Bu sü­re­de, ya­ra­lan­ma­lı  ka­za sa­yı­sın­da yüz­de 37, mad­di ha­sar­lı ka­za sa­yı­sın­da ise yüz­de 105 ar­tış gö­rül­dü.
 Bu ka­za­lar­da ne ya­zık ki bir­çok ki­şi ya sa­kat ka­lı­yor ya­da ya­kın­la­rı­nı kay­be­di­yor. Pe­ki bu ka­za­lar­dan do­la­yı be­de­ni­ni­ze ge­len za­rar­la­rı ya da ya­kın­la­rı­nı­zı kay­bet­mek­ten do­la­yı kay­bet­ti­ği­niz des­te­ği­ni­zi si­ze çar­pan ara­cın zo­run­lu tra­fik si­gor­ta­sın­dan ta­lep ede­bi­le­ce­ği­ni­zi bi­li­yor muy­du­nuz?  Üs­te­lik si­ze çar­pan ara­cın zo­run­lu tra­fik si­gor­ta­sı ol­ma­sa bi­le ve­ya si­ze çar­pan ara­cın be­lir­le­ne­me­me­si du­ru­mun­da bi­le bu taz­mi­na­tı al­ma­ya hak­kı­nız var. Na­sıl mı? Gü­ven­ce He­sa­bıy­la. Pe­ki ne­dir bu Gü­ven­ce he­sa­bı? Gü­ven­ce He­sa­bı; 14 Ha­zi­ran 2007 ta­rih, 5684 sa­yı­lı Si­gor­ta­cı­lık Ka­nu­nu'nun 14 ün­cü mad­de­siy­le Tür­ki­ye Si­gor­ta ve Re­asü­rans Şir­ket­le­ri bün­ye­sin­de ku­rul­muş ve kap­sa­mın­da bu­lu­nan zo­run­lu si­gor­ta­la­rın sağ­la­dı­ğı te­mi­nat­la­ra iliş­kin ola­rak; ka­za­ya se­be­bi­yet ve­ren ara­cın be­lir­le­ne­me­me­si, ka­za­nın mey­da­na gel­di­ği ta­rih­te ge­çer­li si­gor­ta­nın bu­lun­ma­ma­sı ve­ya ça­lın­mış ve­ya gasp edil­miş araç­lar­la ka­za­ya se­be­bi­yet ve­ril­me­si du­rum­la­rın­da, ka­za­lar­da za­rar gö­ren ki­şi­le­rin, si­gor­ta gü­ven­ce­sin­den yok­sun kal­ma­la­rı ne­de­niy­le uğ­ra­ya­cak­la­rı be­de­ni za­rar­la­rın gi­de­ril­me­si ama­cıy­la ku­rul­muş­tur.  Si­gor­ta­cı­lık Ka­nu­nu'nun 14. mad­de­sin­de Gü­ven­ce He­sa­bı’ndan han­gi du­rum­lar­da taz­mi­nat ta­lep edi­le­bi­le­ce­ği be­lir­til­miş­tir. Bun­la­rı da kı­sa­ca özet­ler­sek; Si­gor­ta­lı­nın tes­pit edi­le­me­me­si du­ru­mun­da ki­şi­ye ge­len be­den­sel za­rar­lar için, Ka­za­nın mey­da­na gel­di­ği ta­rih­te ge­çer­li olan te­mi­nat tu­tar­la­rı dâ­hi­lin­de si­gor­ta­sı­nı yap­tır­ma­mış olan­la­rın ne­den ol­du­ğu be­den­sel za­rar­lar için, Si­gor­ta şir­ke­ti­nin ruh­sat­la­rı­nın ip­tal edil­me­si ya da if­la­sı ha­lin­de öde­mek­le yü­küm­lü ol­du­ğu ama öde­ye­me­dik­le­ri mad­dî ve be­den­sel za­rar­lar için, Ça­lın­mış ve­ya gasp edil­miş bir ara­cın ka­rış­tı­ğı ka­za­da, araç sa­hi­bi­nin so­rum­lu tu­tul­ma­dı­ğı hal­ler­de, ki­şi­ye ge­len be­den­sel za­rar­lar için Gü­ven­ce He­sa­bın­dan taz­mi­nat ta­lep ede­bi­lir­si­niz.
Fa­kat ka­za­ze­de­le­rin bu­ra­da dik­ka­te et­me­le­ri ge­re­ken hu­sus za­ma­na­şı­mı  sü­re­si­ni ka­çır­ma­mak­tır. 2918 sa­yı­lı KTK’nun 109.mad­de­sin­de, her ne ka­dar iki yıl­lık za­ma­na­şı­mın­dan söz edil­miş ise de, bu sü­re yal­nız­ca araç ha­sar­la­rın­da ge­çer­li olup, ölüm ve ya­ra­lan­ma­lar­da 109.mad­de­nin 2.fık­ra­sın­da­ki “u­za­mış ce­za za­ma­na­şı­mı­” uy­gu­lan­mak ge­re­kir. 5237 sa­yı­lı ye­ni Türk Ce­za Ya­sa­sı’nın yü­rür­lü­ğe gir­me­sin­den son­ra Ya­sa’nın 66’ncı mad­de­si­ne gö­re, bir ölü ve­ya bir ya­ra­lı var­sa  8 yıl,  bir­den faz­la ölü ile bir ölü ve bir ve­ya bir­den faz­la ya­ra­lı var­sa za­ma­na­şı­mı 15 yıl ol­muş­tur.
Son yıl­lar­da, si­gor­ta sek­tö­rü­nün bü­yük bir bö­lü­mü­nü ele ge­çi­ren ya­ban­cı  si­gor­ta şir­ket­le­ri­nin, ken­di ül­ke­le­rin­de as­la yap­ma­dık­la­rı  ve yap­ma­ya­cak­la­rı hak­sız­lık­la­rı, bi­zim ül­ke­miz­de yap­mak­ta uza­mış za­ma­na­şı­mı­nı hiç dik­ka­te al­ma­ya­rak ka­za ta­ri­hin­den iki yıl geç­tik­ten son­ra ya­pı­lan taz­mi­nat baş­vu­ru­la­rın­da yan­lış za­ma­na­şı­mı sa­vun­ma­sıy­la mah­ke­me­le­ri ya­nılt­mak­ta, da­va­la­rın uza­ma­sı­na ne­den ol­mak­ta­dır­lar
Ama tra­fik ka­za­la­rın­dan do­la­yı mağ­dur olan­la­rın ne­re­dey­se ta­ma­mı, bu hak­la­rı­nı bil­me­mek­te ya da si­gor­ta sim­sar­la­rı ta­ra­fın­dan kan­dı­rı­la­rak hak ede­cek­le­ri taz­mi­na­tı ala­ma­mak­ta ve­ya ek­sik al­mak­ta­dır­lar. Her ne­den­se il­gi­li yer­le­re ve sav­cı­lık­la­ra şi­kâ­yet­te bu­lun­ma­yı dü­şün­me­mek­te, hu­ku­ki yar­dım al­ma­dık­la­rın­dan hak­la­rı­nı kay­bet­mek­te­dir­ler. Üs­te­lik Ge­rek Si­gor­ta Şir­ket­le­ri ge­rek­se Gü­ven­ce He­sa­bın­dan ta­lep edi­le­cek taz­mi­nat­lar için, ge­rek­li bel­ge­ler ile usu­lü­ne uy­gun şe­kil­de baş­vu­ru yap­ma­nız ha­lin­de da­va aç­ma­nı­za da­hi ge­rek kal­ma­ya­cak­tır. Bu se­bep­le hak kay­bı­na uğ­ra­ma­mak için hu­kuk­çu­lar ara­cı­lı­ğı ile iş­lem­le­ri ta­kip et­me­ni­zi özel­lik­le öne­ri­rim.     
Tra­fik gü­nü­mü­zün en ön­de ge­len so­run­la­rın­dan bi­ri­dir. Ne ka­dar ön­lem alı­nır­sa alın­sın yi­ne de bel­li ka­za­la­rın mey­da­na gel­me­si top­lum­sal ha­ya­tın bir ger­çe­ği­dir. Bu ne­den­le, tra­fik her za­man çö­zül­me­si ve dü­zen­len­me­si ge­re­ken bir so­run ola­rak de­vam ede­cek­tir an­cak di­le­ği­miz ola­bil­di­ğin­ce azal­ma­sı­dır.
SO­RU:
Mer­ha­ba Avu­kat Bey, ben 8 yıl Ak­san­taş Fab­ri­ka­sın­da ça­lış­tık­tan son­ra 2005 yı­lın­da 4/C sta­tü­sün­de ad­li­ye­de gö­rev­len­di­ril­dim. Ora­da 3 ay ça­lı­şıp ay­rıl­dım, aca­ba şim­di tek­rar 4/C sta­tü­sün­de Te­kel iş­çi­le­ri ile bir­lik­te gö­rev­len­di­ril­me­mi is­te­ye­bi­lir mi­yim? Te­şek­kür ede­rim.  Yük­sel DE­MİR/ FEV­Zİ­PA­ŞA MAH.
CE­VAP:
Mer­ha­ba­lar Yük­sel Bey, siz 2005 yı­lın­da çı­kan Ba­kan­lar ku­ru­lu Ka­ra­rı ile gö­rev­len­di­ril­miş­si­niz. Şu an­da 2009/14538 sa­yı­lı Ba­kan­lar Ku­ru­lu Ka­ra­rı uy­gu­lan­mak­ta­dır. Bu BKK 14 (4) mad­de­si “Bu mad­de kap­sa­mın­da is­tih­dam edi­len­ler­den her­han­gi bir şe­kil­de gö­re­vin­den ay­rı­lan­lar (as­ker­lik hiz­me­ti do­la­yı­sıy­la ay­rı­lan­lar ha­riç) ile is­tih­dam iş­lem­le­ri ta­mam­lan­ma­sı­na rağ­men gö­re­ve baş­la­ma­yan­lar ikin­ci kez bu hak­tan fay­da­la­na­maz­lar.” De­mek­te­dir. Bu se­bep­le de as­ker­lik hiz­me­ti ha­ri­cin­de baş­ka bir se­bep­le gö­re­vi­niz­den ay­rıl­mış ol­ma­nız ha­lin­de tek­rar gö­rev­len­di­ril­me­niz müm­kün de­ğil­dir.
SO­RU:
Avu­kat bey, ben bir fab­ri­ka­da ça­lış­mak­tay­ken fab­ri­ka özel­leş­ti­ril­di de­yip be­ni ve bir­çok ar­ka­da­şı­mı iş­ten çı­kar­dı­lar. Da­ha son­ra Or­man Mü­dür­lü­ğün­de 4/c li ola­rak işe alın­dım. Bu­ra­da ça­lı­şır­ken emek­li­li­ğim gel­di, şim­di ba­na emek­li olur­san ça­lı­şa­maz­sın di­yor­lar. Doğ­ru mu, da­va aça­bi­lir mi­yim? İSİM­SİZ
CE­VAP:
Mer­ha­ba­lar, efen­dim 657 sa­yı­lı ya­sa­nın 4/c mad­de­si ge­re­ği gö­rev­len­di­ri­len per­so­nel için Ba­kan­lar Ku­ru­lu­nun ge­rek 2005/9862 sa­yı­lı ka­ra­rı ge­rek­se 2009/14538 sa­yı­lı ka­ra­rı 15. mad­de­si her­han­gi bir ku­rum­dan emek­li­li­ğe hak ka­zan­mış ol­ma­yı söz­leş­me fe­sih se­be­bi ola­rak gös­ter­miş­tir. Bu se­bep­le de emek­li­li­ğe hak ka­zan­mış ol­ma­nız se­be­bi ile söz­leş­me­niz so­na ere­cek­tir.
SO­RU:
Be­nim eşim Te­kel­de ça­lı­şı­yor­du. Şu an­da za­ten ha­la An­ka­ra’da. emek­li­li­ği­ne üç yıl var. 4/Cli ola­rak ça­lış­ma­ya baş­lar­sa bu üç yıl için kı­dem taz­mi­na­tı ala­bi­le­cek mi? AY­ŞE ÇE­LİK­HAN /HU­ZU­REV­LE­Rİ MAH.
CE­VAP:
Mer­ha­ba­lar, ma­ale­sef  4/c sta­tü­sün­de ça­lı­şan­la­rın hiz­met söz­leş­me­si so­nun­da kı­dem taz­mi­na­tı ve ih­bar taz­mi­na­tı vs ad al­tın­da her­han­gi bir taz­mi­nat al­ma­la­rı BKK 10. mad­de­si ge­re­ği müm­kün de­ğil­dir. 

Yazarın Tüm Yazıları İçin Tıklayınız »